Luật Thi hành án hình sự năm 2025 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10 ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Trên cơ sở kế thừa, sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định của Luật THAHS năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 51/2024/QH15 và Luật số 86/2025/QH15), Luật THAHS năm 2025 gồm 15 chương, 180 điều. So với Luật THAHS năm 2019, Luật THAHS năm 2025 bổ sung 11 điều gồm: các Điều 20, 21, 34, 35, 53, 67, 88, 97, 113, 174 và 178; bãi bỏ 16 điều, gồm: các Điều 5, 7, 8, 19, 20, 21, 47, 175, 195, 196, 199, 200, 201, 202, 203 và 204.

Với những quy định mới của Luật THAHS năm 2025, để đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân nói chung, cũng như nâng cao chất lượng công tác kiểm sát thi hành án hình sự trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói riêng, cần lưu ý một số nội dung trọng tâm của Luật THAHS năm 2025 có liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND khu vực, để phát huy tốt hơn nữa vai trò của Viện kiểm sát trong công tác này, cụ thể:

Một là, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân khu vực trong việc đề nghị tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù tại điểm c khoản 1 Điều 32; đồng thời quy định VKS khu vực, VKS cấp tỉnh thực hiện trình tự, thủ tục đề nghị, xem xét tạm đình chấp hành án phạt tù theo thẩm quyền. Mặt khác, quy định bổ sung VKS khu vực kiểm sát việc hủy quyết định tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù của Tòa án cùng cấp theo quy định tại khoản 8 Điều 33.

Hai là, Luật THAHS năm 2025, bổ sung đối tượng hoãn chấp hành án phạt tù và tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù là đối tượng thi hành án hình sự tại cộng đồng; quy định về trình tự, thủ tục và chịu sự giám sát, quản lý của UBND cấp xã, Công an cấp xã và thuộc thẩm quyền kiểm sát của VKSND khu vực nơi người hoãn, tạm đình chỉ cư trú.

Ba là, về hệ thống tổ chức thi hành án hình sự, Luật bổ sung Công an xã, phường, đặc khu là cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự (điểm d khoản 3 Điều 8) là chủ thể mới - là đối tượng thuộc thẩm quyền kiểm sát của VKS khu vực.

Bốn là, Luật sửa đổi, bổ sung quyền trưng cầu giám đinh pháp y tâm thần thay từ Tòa án cấp tỉnh sang Tòa án khu vực nơi phạm nhân đang chấp hành án phạt tù trưng cầu giám định pháp y tâm thần và ra quyết định tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù đồng thời ra quyết định áp dụng bắt buộc chữa bệnh đối với người đó (khoản 3 Điều 52). Do vậy, thẩm quyền kiểm sát đối với phạm nhân được đề nghị trưng cầu giám định pháp y tâm thần và kiểm sát việc ra quyết định tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù và ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh thuộc thẩm quyền của VKS khu vực nơi phạm nhân chấp hành án.

Năm là, Luật sửa đổi quy định: Viện trưởng VKSND cấp tỉnh, Viện trưởng VKSQS cấp quân khu, Viện trưởng VKSND khu vực giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật trong quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân của người được giao quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân (khoản 6 Điều 158). Do vậy, Viện trưởng VKSND khu vực được giao thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi trái pháp luật trong quản lý, giáo dục cải tạo phạm nhân.

Người tổng hợp: Nông Diệu (Phòng 8)