Qua công tác kiểm sát QĐ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Thái Nguyên nhận thấy một số Quyết định của TAND cấp huyện ban hành có sai sót, chưa đúng quy định của pháp luật nhưng chưa được VKSND cấp huyện phát hiện, ban hành kiến nghị yêu cầu khắc phục kịp thời, cụ thể:

1. Nội dung quyết định chưa ghi cụ thể căn cứ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đối với người bị đề nghị

         Qua kiểm sát, VKSND tỉnh phát hiện tại TAND huyện T, tỉnh Thái Nguyên, có 05 Quyết định chưa ghi rõ căn cứ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Cụ thể:

       + Quyết định số 02 ngày 16/01/2024 đối với Bùi Đắc Ngà

       + Quyết định số 03 ngày 16/01/2024 đối với Nông Văn Đông

       + Quyết định số 04 ngày 17/01/2024 đối với Nguyễn Hữu Trực

       + Quyết định số 06 ngày 23/01/2024 đối với Nguyễn Tiến Mạnh

       + Quyết định số 09 ngày 6/02/2024 đối với Trạc Văn Hướng

       Theo quy định tại khoản 1 Điều 96 Luật xử lý vi phạm hành chính: “1. Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên thuộc trường hợp bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy”.

        Tại Điều 32 Luật Phòng, chống ma túy quy định:

        “Điều 32. Đối tượng bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện;

2. Trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy;

3. Người nghiện ma túy các chất dạng thuốc phiện không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế hoặc bị chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế do vi phạm quy định về điều trị nghiện;

4. Trong thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy mà tái nghiện”.

Như vậy Điều 32 Luật phòng, chống ma túy được kết cấu thành 4 khoản, tương ứng với mỗi khoản là một hoặc một số trường hợp ADBPXLHC đưa vào CSCNBB. Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên vi phạm thuộc một trong các trường hợp được quy định tại 4 khoản của Điều 32 nêu trên là đủ điều kiện để Tòa án xem xét, Quyết định ADBPXLHC đưa vào CSCNBB.

         Các Quyết định nêu trên của TAND huyện T, phần “XÉT THẤY” (phần nhận định của Tòa án) đã nêu đối tượng ADBPXLHC đưa vào CSCNBB vi phạm vào khoản tương ứng của Điều 32, nhưng mục căn cứ pháp luật tại phần “QUYẾT ĐỊNH” chưa nêu cụ thể đối tượng bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc vi phạm theo khoản nào Điều 32 Luật Phòng chống ma túy.

Việc làm trên của Tòa án là chưa thực hiện đúng hướng dẫn tại mục (6) mẫu số 09 ban hành kèm theo Nghị quyết số 04/NQ-HĐTP ngày 24/12/2015 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

        “Hướng dẫn sử dụng mẫu số 09:

        ...

        (6) Đánh giá, phân tích của Thẩm phán về tính hợp pháp của hồ sơ đề nghị; đánh giá về tinh chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, nhân thân, mức độ nhận thức của người bị đề nghị áp dụng; về ý kiến của người tham gia phiên họp; lý do, căn cứ và sự cần thiết áp dụng biện pháp xử lý hành chính đối với người bị đề nghị”.

2. Quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, không nêu đầy đủ hành vi vi phạm của người bị đề nghị

Qua kiểm sát phát hiện các Quyết định của TAND huyện T:

         + Quyết định số 08 ngày 06/02/2024 đối với Lê Văn Tường

         + Quyết định số 11 ngày 15/4/2024 đối với Lý Trung Kiên

         Tại phần “XÉT THẤY” của cả 02 Quyết định đều ghi: “Như vậy đã có đủ căn cứ để xác định…..thuộc trường hợp vi phạm trong thời gian quản lý sau cai nghiện theo quy định tại khoản 4 Điều 32 Luật phòng, chống ma túy”.

         Tuy nhiên, trong phần “NHẬN THẤY” (tóm tắt hành vi vi phạm) của 02 Quyết định này không thể hiện việc các đối tượng đã chấp hành xong Quyết định áp dụng BPXLHC đưa vào CSCNBB hoặc chấp hành xong thời gian cai nghiện tự nguyện, được Chủ tịch UBND cấp xã Quyết định quản lý sau cai nghiện hay không, để từ đó làm căn cứ áp dụng khoản 4 Điều 32 Luật phòng, chống ma túy.

Việc làm nêu trên của TAND huyện T là chưa thực hiện đúng mục (5) hướng dẫn tại mẫu số 09 ban hành kèm theo Nghị quyết số 04/NQ-HĐTP ngày 24/12/2015 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

       “Hướng dẫn sử dụng mẫu số 09:

        ...

       (5) Ghi tóm tắt hành vi vi phạm của người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; các ý kiến của đại diện cơ quan đề nghị, Viện kiểm sát, người bị đề nghị tại phiên họp”.

3. Áp dụng tình tiết tăng nặng chưa đảm bảo quy định của pháp luật

Tại các Quyết định ADBPXLHC đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc của TAND huyện H:

      + Quyết định số 09 ngày 29/3/2024 đối với Phạm Văn Tuyên

      + Quyết định số10 ngày 29/3/2024 đối với Lương Văn Kiên

      + Quyết định số 11 ngày 29/3/2024 đối với Đào Huỳnh Đức.

      + Quyết định 14 ngày 02/4/2024 đối với Nguyễn Anh Tuấn

Tại phần “XÉT THẤY” (nhận định của Toà án) của 4 Quyết định nêu trên đều ghi rõ: “Về tình tiết tăng nặng: Không phải chịu tình tiết tăng nặng nào quy định tại Điều 10 Luật xử lý vi phạm hành chính”

Tuy nhiên trong phần “QUYẾT ĐỊNH”, Toà án lại áp dụng tình tiết tăng nặng quy định điểm b khoản 1 Điều 10 Luật xử lý vi phạm hành chính (Vi phạm hành chính nhiều lần, tái phạm) đối với các đối tượng nêu trên là không đúng quy định của pháp luật,

        Những vi phạm nêu trên của TAND huyện T, huyện H, VKSND tỉnh đã tổng hợp ban hành Kiến nghị yêu cầu các đơn vị khắc phục vi phạm.

  Để nâng cao chất lượng công tác kiểm sát áp dụng BPXLHC đưa vào CSCNBB, VKSND tỉnh Thái Nguyên thông báo đến VKSND cấp huyện, thành phố cùng tham khảo và rút kinh nghiệm khi kiểm sát QĐ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc tương tự.