Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 ra đời đã có nhiều quy định mới cụ thể, chi tiết hơn, điều đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình áp dụng. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử hình sự, nhận thấy còn có quy định chưa cụ thể, rõ ràng và có nhiều quan điểm nhận thức khác nhau, điển hình như quy định về việc Viện kiểm sát yêu cầu Toà án chuyển hồ sơ vụ án hình sự để xem xét việc kháng nghị:

          Tại khoản 4 Điều 267 Bộ luật tố tụng hình sự quy định về nhiệm vụ quyền hạn của Viện kiểm sát khi tiến hành xét xử có quy định.

Điều 267: Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiếm sát khi kiểm sát xét xử:

1…

….

4. Yêu cầu toà án cùng cấp dưới chuyển hồ sơ vụ án hình sự để xem xét, quyết định việc kháng nghị”.

Với quy định như nêu trên, có quan điểm cho rằng:

          Sau khi xét xử, nếu phát hiện bản án, quyết định toà án cấp dưới đã tuyên có vi phạm nghiêm trọng mà cần thiết phải xem xét quyết định kháng nghị thì Viện kiểm sát cùng cấp hoặc cấp trên có quyền ban hành văn bản yêu cầu Toà án phải thực hiện việc chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án đó đến đơn vị Viện kiểm sát đã yêu cầu. Ngay sau khi nhận văn bản yêu cầu, thì Toà án phải có trách nhiệm chuyển hồ sơ để đảm bảo thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát.

          Tuy nhiên, có quan điểm lại cho rằng: Quy định trên chỉ đề cập đến quyền yêu cầu chuyển hồ sơ vụ án của Viện kiểm sát đối với Toà án, nhưng không quy định về trách nhiệm, thời hạn mà Toà án phải chuyển hồ cho Viện kiểm sát khi có yêu cầu.

          Với các quan điểm nêu trên tác giả thấy, nếu hiểu và thực hiện như quan điểm thứ nhất thì Viện kiểm sát sẽ thực hiện được một cách đầy đủ quyền năng của mình. Tuy nhiên, cách hiểu và lập luận theo quan điểm thứ hai cũng có cơ sở vì Điều luật không quy định về thời hạn mà Toà án phải chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát cấp trên. Điều này sẽ dẫn đến trường hợp Viện kiểm sát ban hành văn bản yêu cầu nhưng Toà án có thể không thực hiện yêu cầu này đúng thời hạn dẫn đến có trường hợp bị quá thời hạn kháng nghị nhưng do chưa có hồ sơ vụ án để xem xét các tài liệu có liên quan làm căn cứ kháng nghị, nên Viên kiểm sát không thể thực hiện quyền kháng nghị.

          Do vậy, để có cách hiểu thống nhất và thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, tác giả cho rằng Điều luật trên nên quy định thêm về trách nhiệm thực hiện yêu cầu của Viện kiểm sát đối với Toà án khi Viện kiểm sát có yêu cầu chuyển hồ sơ, thời hạn chuyển hồ sơ...

          Tác giả nêu lên vấn để này để cùng trao đổi, nghiên cứu và có những giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc khi áp dụng pháp luật./.