Thông qua công tác Kiểm sát việc giải quyết các vụ án Kinh doanh thương mại theo thủ tục phúc thẩm, nhận thấy trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định sai Nguyên đơn khởi kiện và Người đại diện tham gia tố tụng dân sự, cần nêu lên để rút kinh nghiệm như sau:

1. Nội dung vụ án

* Vụ án thứ nhất

Ông Lương Quang A- Trú tại thị trấn T – huyện M, có vay của Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT huyện M số tiền 500.000.000đ theo bản hợp đồng số 8502LAV 201100039 ngày 14/01/2011, lãi suất theo thoả thuận, thời hạn vay 12 tháng. Quá trình thực hiện hợp đồng, đến hạn ông A không thực hiện đúng theo cam kết, tính đến ngày 31/12/2013, tổng số nợ Ngân hàng là: 791.958.333 đồng, trong đó tiền nợ gốc: 500.000.000 đồng và tiền lãi xuất: 291.958.333 đồng.

* Vụ thứ hai

Bà Nguyễn Thị B – Trú tại thị trấn T, huyện M vay của Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện M số tiền 400.000.000đ theo hợp đồng tín dụng số 8502LAV200902266 ngày 11/12/2009 thời hạn vay 4 năm, lãi suất theo thỏa thuận. Quá trình thực hiện hợp đồng bà B chưa trả nợ gốc, tiền lãi mới trả đến ngày 11/9/2011, số tiền nợ lãi tính đến ngày 30/3/2015 là 280.802.777đ.

Ngày 18/12/2010, bà Nguyễn Thị B tiếp tục vay của Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn – Chi nhánh huyện M số tiền 500.000.000đ theo hợp đồng tín dụng số 8502LAV201002507… Quá trình thực hiện hợp đồng bà B chưa trả nợ gốc, tiền lãi mới trả đến ngày 28/10/2011, số tiền nợ lãi tính đến ngày 30/3/2015 là 380.520.833đ.

Do cả ông Lương Quang A và bà Nguyễn Thị B không thanh toán đúng hạn nên Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp &PTNT huyện M có đơn khởi kiện tới Tòa án nhân dân huyện M  đề nghị giải quyết:

Theo đơn khởi kiện ngày 26/12/2013 Chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và PT nông thôn huyện M thể hiện:

Nguyên đơn: Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt nam.

Địa chỉ: Số 18 Trần Hữu Dực, Mỹ Đình, Từ Liêm – Hà nội.

Người đại diện cho Ngân hàng NN&PTNT Việt nam bà Mông Thị T – Giám đốc chi nhánh huyện M, là đại diện theo quyết định số 2852/QĐ-HĐTV-PC ngày 31/10/2013, về ủy quyền, nghĩa vụ tố tụng và thi hành án của Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngân hàng NN&PTNT Việt nam.

Địa chỉ:  thị trấn T, huyện M, tỉnh….

Bị đơn: Bà Nguyễn Thị B – Địa chỉ: thị trấn T – huyện M–tỉnh….

Và đơn khởi kiện ngày 14/01/2014 của Chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và PT nông thôn huyện M thể hiện:

Nguyên đơn: Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt nam.

Địa chỉ: Số 18 Trần Hữu Dực, Mỹ Đình, Từ Liêm – Hà nội.

Người đại diện cho Ngân hàng NN&PTNT Việt nam bà Mông Thị T – Giám đốc chi nhánh huyện M, là đại diện theo quyết định số 2852/QĐ-HĐTV-PC ngày 31/10/2013, về ủy quyền, nghĩa vụ tố tụng và thi hành án của Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngân hàng NN&PTNT Việt nam.

Địa chỉ: thị trấn T, huyện M, tỉnh ….

Bị đơn: Ông Lương Quang A – Địa chỉ: thị trấn T – huyện M –tỉnh…..

Cả hai đơn khởi kiện nêu trên, tại mục: Người khởi kiện và phần cuối đơn thể hiện: Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt nam – Giám đốc chi nhánh huyện M …- Ký tên Mông Thị T – đơn có đóng dấu của Chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và PT nông thôn huyện M.

Tòa án nhân dân huyện M căn cứ vào đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo, tiến hành thụ lý vụ án, giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Trong thông báo thụ lý vụ án và các bản án của hai vụ án nêu trên, Tòa án nhân dân huyện M đều xác định:

Nguyên đơn là: Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt nam.

Địa chỉ: Số 18 Trần Hữu Dực, Mỹ Đình, Từ Liêm – Hà nội.

Ngườì đại diện: Bà Mông Thị T – Giám đốc Chi nhành huyện M –tỉnh….

Sau khi xét xử, hai vụ án trên các bị đơn đều kháng cáo.

Ngày 14/7/2015 Tòa án nhân dân tỉnh… đưa hai vụ án ra xét xử theo trình tự phúc thẩm.

Tại phiên tòa căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và kết quả kiểm tra tài liệu, chứng cứ công khai tại phiên tòa, xác định: Quá trình giải quyết hai vụ án nêu trên của Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, xác định sai tư cách người tham gia tố tụng, Kiểm sát viên tham gia phiên Tòa đề nghị: Áp dụng  khoản 3 Điều 275, khoản 2 Điều 277  BLTTDS…tuyên xử:

– Hủy hai bản án số 01/2015/KDTM-ST và số 02/2015/KDTM-ST ngày 30/3/2015 của TAND huyện M-tỉnh…. chuyển hồ sơ cho Tòa án nhân dân huyện M để giải quyết lại vụ án.

          Đề nghị của Kiểm sát viên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

2. Những vấn đề cần rút kinh nghiệm

Đây là hai vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa Chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện M- tỉnh…. đối với công dân là ông Lương Văn Avà bà Nguyễn Thị B

Tuy nhiên các ngày 26.12.2013 và ngày 14.01.2014  Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và PT Nông thôn huyện M- tỉnh… có đơn khởi kiện gửi đến Tòa án nhân dân huyện  M  đề nghị giải quyết.

Đơn khởi kiện ghi rõ Nguyên đơn là: Ngân hàng Nông nghiệp và PT Nông thôn Việt Nam, đại điện cho NN&PTNT Việt nam bà Mông Thị T- Chức vụ Giám đốc chi nhánh huyện Định M, không ghi tên người đại diện theo pháp luật. Tại mục: “người khởi kiện” phần cuối đơn do bà Mông Thị T chức vụ Giám đốc ký và đóng dấu của Chi nhánh huyện M là không đúng theo hướng dấn tại Khoản 5, khoản  6  Điều 2 Nghị quyết số 05/2012/NQ-HĐTP ngày 03.12.2012, quy định:

Điều 2. Quyền khởi kiện vụ án quy định tại Điều 161 của BLTTDS

1…

…

Khi xét thấy cần khởi kiện vụ án tại Toà án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, thì cá nhân, cơ quan, tổ chức phải làm đơn khởi kiện theo đúng quy định tại khoản 2 Điều 164 của BLTTDS và cần phân biệt như sau:

5. Đối với cơ quan, tổ chức, thì người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó có thể tự mình hoặc nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện vụ án. Tại mục tên, địa chỉ của người khởi kiện phải ghi tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức và họ tên, chức vụ của người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó. Đồng thời, ở phần cuối đơn, người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức phải ký tên và đóng dấu của cơ quan, tổ chức đó.

Trường hợp người đại diện theo pháp luật của cơ quan, tổ chức ủy quyền cho người khác thực hiện việc khởi kiện vụ án thì tại mục “Tên, địa chỉ của người khởi kiện” sau khi ghi tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, phải ghi họ tên, chức vụ của người đại diện theo ủy quyền của cơ quan, tổ chức đó, văn bản ủy quyền (số, ngày, tháng, năm) và chức danh của người đại diện theo pháp luật của cơ quan, tổ chức ủy quyền. Tại mục “Người khởi kiện” ở cuối đơn khởi kiện cần phải ghi tên của cơ quan, tổ chức, ghi dòng chữ “Người đại diện theo ủy quyền”; người đại diện theo ủy quyền ký tên, ghi họ, tên của người đại diện theo ủy quyền và đóng dấu của cơ quan, tổ chức.

6. Khi xét thấy có đủ điều kiện để thụ lý vụ án, thì việc xác định tư cách nguyên đơn trong vụ án được thực hiện như sau:
a) Đối với trường hợp được hướng dẫn tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, thì nguyên đơn trong vụ án chính là người khởi kiện;

Căn cứ vào đơn khởi kiện, Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà Mông Thị T-Giám đốc chi nhánh huyện M là người đại diện theo pháp luật của Ngân hàng Nông nghiệp và PT Nông thôn Việt Nam là trái với quy định tại Khoản 4, Điều 141 BLDS và Khoản 2 Điều 73 BLTTDS.

Trong trường hợp này người đại diện theo pháp luật cho Ngân hàng Nông nghiệp và  PT Nông thôn Việt Nam phải là ông Trịnh Ngọc Khánh chức vụ: Chủ tịch Hội đồng thành viên AGRIBANK (Theo quyết định ủy quyền).

Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận bà Mông Thị T– Giám đốc Chi nhánh NHNN&PTNT huyện M, thực hiện quyền và nghĩa vụ của ông Trịnh Ngọc Khánh trong quá trình giải quyết vụ án là vi phạm vào khoản 1 Điều 76 BLTTDS.

Thông qua bài viết này, rất mong muốn cùng các đồng chí nghiên cứu, thảo luận về những nội dung và căn cứ pháp lý để xác định đúng tư cách tham gia tố tụng của Nguyên đơn khởi kiện và Người đại diện theo pháp luật, Người đại diện theo ủy quyền. Từ đó, nâng cao chất lượng công tác kiểm sát từ khi thụ lý đến khi nghiên cứu hồ sơ để tham gia phiên tòa xét xử. Kiểm sát viên kịp thời phát hiện những vi phạm của Tòa án để tham mưu cho lãnh đạo Viện ban hành kháng nghị để khắc phục những sai sót của bản án sơ thẩm.

                                                      Trịnh Đình Tân – Phó trưởng phòng 10