Sau 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 09/CT-VKSTC của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao về nâng cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa, VKSND hai cấp tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.

Thực hiện Kế hoạch của VKSND tối cao về tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 09/CT-VKSTC ngày 06/4/2016 của Viện trưởng VKSND tối cao về nâng cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa, VKSND tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức rà soát, đánh giá kết quả thực hiện trong toàn Ngành và báo cáo VKSND tối cao theo quy định.

Ngay sau khi Chỉ thị được ban hành, VKSND tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức quán triệt, triển khai đến toàn thể cán bộ, Kiểm sát viên trong toàn Ngành. Lãnh đạo VKSND hai cấp xác định việc nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử. Trên cơ sở đó, các đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện gắn với nhiệm vụ công tác hằng năm; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ nhằm bảo đảm việc triển khai Chỉ thị nghiêm túc, thống nhất.

Ảnh: Kiểm sát viên VKSND tỉnh Thái Nguyên thực hành quyền công tố tại phiên tòa

Công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ Kiểm sát viên, đặc biệt là kỹ năng xét hỏi, tranh luận và đối đáp tại phiên tòa, được chú trọng thông qua nhiều hình thức thiết thực như tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, xây dựng chuyên đề nghiệp vụ, báo cáo án và trao đổi kinh nghiệm trong nội bộ đơn vị. Việc báo cáo án bằng sơ đồ tư duy cũng được triển khai thường xuyên, giúp Kiểm sát viên hệ thống hóa nội dung vụ án, chứng cứ và định hướng quan điểm giải quyết vụ án trước khi tham gia phiên tòa.

Bên cạnh đó, đơn vị cũng quan tâm cử Kiểm sát viên tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ do ngành tổ chức nhằm nâng cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp. Đồng thời, phối hợp với Trường Đại học Kiểm sát tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ, Kiểm sát viên về kỹ năng tranh tụng tại phiên tòa, kỹ năng xét hỏi, đối đáp và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình xét xử. Ngoài ra, đơn vị còn tổ chức các cuộc thi viết luận tội; thi kỹ năng báo cáo án bằng sơ đồ tư duy, qua đó tạo môi trường rèn luyện, trao đổi kinh nghiệm và nâng cao bản lĩnh, kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ Kiểm sát viên, góp phần nâng cao chất lượng tranh tụng và hiệu quả công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

Theo số liệu thống kê, trong giai đoạn từ ngày 01/10/2016 đến ngày 30/9/2025, VKSND hai cấp tỉnh Thái Nguyên đã thực hành quyền công tố kiểm sát xét xử sơ thẩm 30.063 vụ án hình sự, 49.032 bị cáo; thực hành quyền công tố xét xử phúc thẩm hình sự 2.120 vụ án, 3.177 bị cáo. Trước khi tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên đều thực hiện nghiêm túc việc nghiên cứu hồ sơ vụ án, xây dựng đề cương xét hỏi, chuẩn bị bản luận tội và dự kiến các tình huống tranh tụng có thể phát sinh.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên chủ động xét hỏi nhằm làm rõ nội dung vụ án; đồng thời tích cực tranh luận, đối đáp với bị cáo, người bào chữa và những người tham gia tố tụng khác trên cơ sở các chứng cứ đã được thẩm tra công khai. Qua thực tiễn cho thấy, chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử của VKSND hai cấp tỉnh Thái Nguyên ngày càng được nâng cao. Tỷ lệ các vụ án phải thay đổi, rút quyết định truy tố hoặc có quan điểm xét xử khác giữa Tòa án và Viện kiểm sát chiếm tỷ lệ thấp; không có trường hợp Viện kiểm sát truy tố nhưng Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội, qua đó khẳng định chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử ngày càng được nâng cao.

Bên cạnh đó, VKSND hai cấp trong tỉnh đặc biệt chú trọng tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm nhằm nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp và kỹ năng tranh tụng cho Kiểm sát viên. Từ năm 2016 đến năm 2025, VKSND hai cấp tỉnh Thái Nguyên đã phối hợp với Tòa án tổ chức 1.373 phiên tòa rút kinh nghiệm. Nhiều phiên tòa được tổ chức theo hình thức trình chiếu tài liệu, chứng cứ đã được số hóa, phục vụ hiệu quả cho hoạt động xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ vụ án cũng được quan tâm thực hiện. Việc trình chiếu hình ảnh, tài liệu, chứng cứ tại phiên tòa giúp quá trình xét hỏi, tranh luận trở nên trực quan, rõ ràng, góp phần nâng cao hiệu quả tranh tụng và chất lượng giải quyết vụ án.

Qua 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 09/CT-VKSTC, nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ Kiểm sát viên VKSND hai cấp tỉnh Thái Nguyên về vai trò, ý nghĩa của hoạt động tranh tụng tại phiên tòa ngày càng được nâng cao. Kỹ năng xét hỏi, tranh luận, đối đáp của Kiểm sát viên có nhiều chuyển biến tích cực; việc chuẩn bị tham gia phiên tòa ngày càng bài bản, khoa học, góp phần bảo đảm việc truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện Chỉ thị số 09/CT-VKSTC vẫn còn một số khó khăn nhất định như: kỹ năng tranh tụng của một số Kiểm sát viên chưa thật sự đồng đều; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hỗ trợ tranh tụng tại một số đơn vị còn hạn chế...

Trong thời gian tới, VKSND hai cấp tỉnh Thái Nguyên tiếp tục xác định việc nâng cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử. Theo đó, các đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ Kiểm sát viên; duy trì và nâng cao chất lượng tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa hồ sơ vụ án phục vụ hoạt động xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa.

Đồng thời, tăng cường phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự nhằm bảo đảm việc thu thập, đánh giá chứng cứ đầy đủ, khách quan, tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ cải cách tư pháp trong tình hình mới./.

Phòng 7, VKSND tỉnh